Bạn biết không, cảm xúc tiêu cực không xấu như bạn nghĩ. Thực chất không có cái gì gọi là tiêu cực cả, chỉ có chuyện cái cảm xúc đó nó có hợp lí trong trường hợp đó hay không.
Ví dụ: Người ta cứ bảo buồn là tiêu cực. Nhưng bạn thử tưởng tượng nếu đi đám ma mà bạn vui thì sẽ thế nào nhỉ? Lại có người bảo phẫn nộ là tiêu cực. Vậy nếu bạn vô cảm với một câu chuyện về một bé bị bạo hành thì tâm hồn bạn đã chây lì ư? Bạn coi một bộ phim mà phải kềm chế cảm xúc để không đồng cảm cùng nhân vật, phải chăng đó là cái cách bạn feel cùng nghệ thuật? Do đó trong bài viết này, ta thống nhất với nhau những cảm xúc tiêu cực là những cảm xúc ta không mong muốn trong một trường hợp hay hoàn cảnh nào đó, không phải là xấu hay mang tính “tiêu cực” trầm trọng nhé.
Cảm xúc và cách thể hiện cảm xúc là thứ luôn tồn tại trong cơ thể chúng ta. Nó được hình thành do bẩm sinh hoặc thông qua quá trình học tập. Như vậy, trong người chúng ta có rất nhiều cảm xúc và một lô một lốc những hành vi dẫn tới hành động tương ứng với cảm xúc đó. Sự khác nhau tạo nên tính cách của một người là ở hành động, vì đó là thứ tạo nên kết quả (cũng có thể là hậu quả) mà ta dễ dàng nhìn thấy được.
Cho đến bây giờ, nhiều nhà khoa học cũng đang tranh cãi nhau về việc giữa cảm xúc và hành vi, thì cái nào chi phối cái nào. Trong khi chưa có kết quả, chúng ta vẫn thỉnh thoảng bị những cảm xúc tiêu cực ảnh hưởng tới cuộc sống. Vậy thì thay vì tìm những minh chứng về cái nào chi phối hay tác động cái nào, tốt hơn là ta nên đi tìm những giải pháp giúp ta thoát khỏi cảm xúc không mong muốn.
Khi bạn đang đọc những dòng này, mình tin bạn là người nhận thức được ở sự việc này thì không nên thể hiện cảm xúc nọ. Ví dụ: Không thể mang khuôn mặt buồn chán đi học. Tuy nhiên, không tránh khỏi những lúc vì một lí do nào đó (thất tình, thất nghiệp, mắc nợ) mà tự nhiên cái cảm xúc tạm gọi là tiêu cực đó trỗi dậy và chi phối chúng ta. Đôi lúc cũng chẳng cần lí do gì nó cũng trỗi dậy nữa. Bạn có để ý tự nhiên ta cảm thấy ghét một người gặp lần đầu không? Chỉ vì họ không giống mình hoặc vì cái gì đó ta cũng không biết.
Một lí do khác khiến người ta gọi những cảm xúc kiểu như buồn, giận giữ, phẫn nộ,… là cảm xúc tiêu cực vì khi cơ thể xuất hiện những cảm xúc đó, ngoài việc ảnh hưởng đến hành vi, nó còn tiết ra những hormone có hại cho cơ thể, có thể kể tới như cortisol. Các nghiên cứu trong tâm lí học chỉ ra rằng, nếu lượng hormone cortisol quá nhiều sẽ dẫn đến những hậu quả như: Tăng cân đột ngột, trầm cảm và thay đổi tâm trạng, suy yếu hệ miễn dịch,…
Do đó, các cách vượt qua những cảm xúc không mong muốn (ta gọi là tiêu cực) được chia sẻ rất nhiều trên internet. Phải nói là nhiều vô cùng. Mỗi người là một bản thể nên không ai giống ai. Cũng không có cách nào đúng hay sai vì vấn đề nằm ở sự phù hợp, cũng giống như bộ quần áo người khác mặc đẹp là không có nghĩa bạn mặc sẽ đẹp. Tuy nhiên bạn cần lưu ý, những chia sẻ trên internet (kể cả chia sẻ từ bài viết này) chỉ giúp bạn vượt qua những cảm xúc lúc đó để điều chỉnh hành vi cho đúng; hoặc ngược lại, những phương pháp đó sẽ giúp bạn điều chỉnh hành vi nhằm điều hòa lại cảm xúc. Những trường hợp như trầm cảm, sức khỏe về tâm thần thì cần đến ngay chuyên gia hoặc bác sĩ tâm lí để can thiệp sâu hơn nhé.
Hi vọng qua bài viết này, bạn sẽ có những góc nhìn khác hơn về những cảm xúc trên cơ thể của mỗi người. Từ đó bạn hãy cảm thông cho người khác, nếu một ngày bạn cảm nhận những hành vi không như ngày thường của đứa bạn, của cha mẹ, của những người chung quanh bạn nhé. Khi gặp những trường hợp như vậy, bạn có thể tự nhủ: “Chắc bạn mình đang khó chịu trong người”. Như vậy sẽ nhẹ nhàng hơn cho cả hai. Nói dễ làm khó, thời gian là thước đo chuẩn nhất cho sự thấu hiểu và cảm thông.
Trong bài viết tới, mình sẽ chia sẻ đến bạn những cách mà mình – một sinh viên khiếm thị đã vượt qua những cảm xúc tiêu cực thế nào.
Chúc bạn có một đời sống an nhiên.
Phạm Minh Trung

+ Bạn bắt đầu một ngày mới mà không biết hôm nay mình sẽ làm gì và bắt đầu từ đâu?
+ Bạn kết thúc một ngày với nhiều điều còn chưa làm được và đôi lúc có tâm trạng mệt mỏi vì cận kề deadline?
+ Bạn cảm thấy khâm phục những người vừa có thể cùng lúc quản lí nhiều câu lạc bộ, vừa làm thêm, vừa học giỏi?
Câu trả lời cho những đáp án trên là cách quản lí thời gian, và sử dụng nó sao cho hợp lí và hiệu quả nhất theo cách riêng của mỗi người. Mẹo nhỏ dưới đây chắc hẳn nhiều bạn đã biết, hoặc đã từng nghe qua. Mình xin chia sẻ lại cho những bạn chưa biết, để các bạn có thể tham khảo và làm thử nhé. Mẹo nhỏ chia làm hai phần là các bước thực hiện và thắc mắc.
1. Các bước thực hiện:
– Bước 1: Vào cuối ngày, sau khi kết thúc giờ làm việc hoặc trước khi lên giường để nạp lại năng lượng (tùy vào đặc thù và thói quen của mỗi người), bạn hãy dành ra 10 phút để viết ra 5 việc mà bạn sẽ làm trong ngày mai. Lưu ý hãy viết theo thứ tự nhé. Các bạn có thể viết vào giấy, điện thoại hoặc máy tính, miễn là nơi lưu trữ đó bạn cảm thấy thuận tiện và thường mang theo bên người để dễ dàng lấy nó ra xem.
– Bước 2: Hãy bắt đầu ngày làm việc của mình bằng những việc mà mình đã đặt ra từ tối qua. Lưu ý phải làm tuần tự và từng việc một, tránh ôm đồm để làm nhanh hơn. Có thể chúng ta sẽ làm nhanh hơn công việc đó thật, nhưng về lâu dài, nó sẽ hình thành trong ta sự mất tập trung khi làm việc.
2. Giải thích:
– Chắc hẳn nhiều bạn đang tự hỏi tại sao lại là 5 việc mà không phải số nào khác? Theo kinh nghiệm của mình và nhiều người đã thực hành bằng phương pháp này (như Richard Branson, Adam Khoo, GS. Phan Văn Trường…), khi mới bắt đầu, nếu đặt ra quá ít, chúng ta sẽ làm những công việc ấy rất đơn giản, hoặc trong một số trường hợp ta cứ chủ quan và ngần ngừ mà chưa chịu làm. Còn nếu đặt quá nhiều thì khi nhìn vào danh sách, ta sẽ có đôi chút nản chí. Tuy nhiên, sau một thời gian, khi đã làm chủ được bản thân bằng cách thực hành cách trên, chúng ta có thể tăng những việc được ghi trong giấy. Từ 5 lên 7, lên 8 rồi 10…
– Vậy nếu chỉ có 5 việc, bạn đã hoàn thành xong và còn cả khối thời gian trong ngày thì sao? Vậy xin chúc mừng bạn nhé. Chúng ta có thể lặp lại một trong những việc đó (ví dụ: Học 5 từ tiếng Anh mới…) sao cho thật thuần thục. Vẫn còn thời gian thì chúng ta lại làm những việc mà chúng ta thích (tất nhiên phải lành mạnh với bản thân). Lưu ý là cuối ngày hôm đó không nên liệt kê thêm việc cho ngày hôm sau nhé (xem lại giải thích trên).
– Cuối cùng, phương pháp nào cũng trở nên vô dụng nếu bạn không thực sự kỉ luật với bản thân. Khi bắt tay vào làm việc, bạn hãy dẹp những thứ không liên quan sang một bên, để khỏi phải bị làm phiền hay buồn tay buồn chân mà đụng tới nó nhé.
– Đây là phương pháp được nhiều người thành công và những bạn sinh viên áp dụng (có cả mình) và đều có hiệu quả ít nhiều. Thời gian là vô hạn nhưng là hữu hạn với mỗi người. Vì thế hãy tối ưu và sử dụng nó hợp lí để làm nhiều điều ý nghĩa hơn trong cuộc sống nhé.
Chúc các bạn thành công với mẹo nhỏ này.
Phạm Minh Trung