Gừng là một loại cây rất phổ biến, quen thuộc đối với người Việt Nam nói riêng và toàn thế giới nói chung. Chúng được dùng làm thực phẩm, chế biến rượu bia, bánh mức và chế thuốc chữa bệnh. Vậy trong y học cổ truyền gừng được các thầy thuốc dùng như thế nào? Chúng ta cùng nhau đi tìm hiểu qua bài viết này các bạn nhé!
Gừng còn được gọi là khương, sinh khương, can khương. Thuộc họ Gừng ziniberaceae. Khương (Rhizoma Zingiberis) là thân rễ của cây gừng tươi hoặc khô. Tùy theo tươi hay khô, vị thuốc mang tên khác nhau: Sinh khương là củ (thân rễ) tươi. Can khương là thân rễ phơi khô.
Gừng là 1 loại cây nhỏ, sống lâu năm, cao 0,6-1m. Thân rễ phát triển thành củ, lâu dần thành xơ. Lá mọc so le, không cuống, có bẹ, hình mác dài 15-20cm, rộng chừng 2cm, mặt bóng nhẵn, gần giữa hơi trắng nhạt, vò nát có mùi thơm. Trục hoa xuất phát từ gốc, dài tới 20cm, cụm hoa thành bông mọc sít nhau, hoa dài 5cm, rộng 2-3cm, lá bắc hình trứng, dài 2,5cm, mép răng ngắn, 3 cành hoa dài chừng 2cm, màu vàng xanh, mép cánh hoa màu tím, nhị cũng tím. Loài gừng trồng ít ra hoa. Gừng được trồng ở khắp nơi trong nước ta để lấy củ ăn và làm thuốc, dùng trong nước và xuất khẩu.
Muốn có gừng tươi (sinh khương) thường đào củ vào mùa hạ và muà thu. Cắt bỏ lá và rễ con, rửa sạch là được. Muốn giữ gừng tươi lâu phải đặt vào chậu phủ kín đất lên. Khi dùng đào lên rửa sạch. Mùa đông, đào lấy những thân rễ già, cắt bỏ lá và rễ con, rửa sạch, phơi khô sẽ được can khương.
Ngoài 2 loại gừng trên dùng trong đông y, trên thị trường quốc tế, người ta còn tiêu thụ 2 loại gừng gọi là gừng xám và gừng trắng. Gừng xám là loại củ còn để nguyên vỏ hay cạo vỏ ở những chỗ phẳng, rồi phơi khô. Gừng trắng là loại gừng đã được cạo lớp vỏ ngoài có chứa nhiều nhựa dầu (oléorésine), rồi mới phơi khô. Thường người ta còn ngâm gừng già vào trong nước 1 ngày, rồi mới lấy ra cạo vỏ. Có khi người ta còn làm trắng bằng canxi hypoclorit, hay ngâm nước vôi hoặc xông hơi diêm sinh .
Theo tài liệu cổ: Sinh khương vị cay, tính hơi ôn, vào 3 kinh Phế, Tỳ và Vị. Có tác dụng phát biểu hán tàn, ôn trung, làm hết nôn, tiêu đờm, hành thủy giải độc. Dùng chữa ngoại cảm, biểu chứng, tinh, cua cá, đờm ẩm sinh ho. Can khương vị cay, tính ôn, bào khương (can khương bào chế rồi) vị cay đắng tính đại nhiệt. Vào 6 kinh Tâm, Phế, Tỳ, Vị, Thận và Đại Tràng. Có tác dụng ôn trung tán hàn, hồi dương thông mạch, dùng chữa thổ tả, bụng đau, chân tay lạnh, mạch nhỏ, hàn âm xuyễn ho, phong hàn thấp tỳ.
Trong nhân dân, gừng là 1 vị thuốc giúp sự tiêu hóa, dùng trong những trường hợp kém ăn, ăn uống không tiêu, nôn mửa đi tiêu, cảm mạo, phong hàn làm thốc ra mồ hôi, chữa ho mất tiếng. Gừng tươi (sinh khương) dùng với liều 3-6g dưới dạng thuốc sắc hay thuốc pha hoặc rượu gừng tươi (mỗi ngày 2-5 ml). Gừng khô (can khương) dùng khi bị lạnh mà đau bụng, đi tiêu phân lỏng, mệt lả, nôn mửa. Liều dùng cũng như gừng tươi.
Ngoài công dụng làm thuốc, gừng còn tiêu thụ mạnh trên thị trường trong nước và thế giới vì là 1 loại thực phẩm, nguyên liệu chế rượu bia (Anh và Mỹ lại thích loại bia này), mứt gừng v.v…
Đơn thuốc có gừng:
1. Chữa nhức đầu, lạnh bụng, nôn ọe, có đờm: Can khương 10g, trích cam thảo 4g, nước 300ml, sắc còn 100ml, chia nhiều lần uống trong ngày. Thấy đỡ thì uống bớt đi.
2. Đi tả ra nước: Can khương sấy khô tán nhỏ, dùng nước cơm chiên thuốc, mỗi lần uống 2-4g.
3. Đi lỵ ra máu: Can khương thiêu tồn tính. Ngày uống nhiều lần, mỗi lần 2-4g, chiêu bằng nước cơn hay nước cháo.
4. Cảm cúm, nhức đầu, ho, thân thể đau mỏi: Gừng sống giã nhỏ, bọc vào mớ tóc rối, tẩm rượu xào nóng đánh khắp người và xát vào chỗ đau mỏi.
5. Chửa nôn mửa: gừng sống nhấm từng ít một cho đến khi hết nôn.
Trong đông y, người ta cho rằng những người trong ngoài đều mệt, vì mệt mà đau bụng, vì nhiệt mà thổ huyết thì không dùng được gừng.
Qua bài viết này, hy vọng các bạn có thêm những thông tin về gừng trong y học. Chúc các bạn luôn luôn mạnh khỏe và hạnh phúc.
Hoàng Minh Trí
Trăng đoàn viên
Tiết trời vào thu tạo cho người ta một cảm giác thanh thản đến lạ kỳ. Bầu trời về đêm dường như trong hơn và mơ màng hơn, tựa như đôi mắt của người thiếu nữ đang yêu. Ngự trị trong không gian bao la ấy, giữa muôn ngàn tinh tú lấp lánh, có một mặt trăng tươi mát và dịu hiền. Trăng hôm nay tròn và sáng quá, nó làm tôi nhớ đến mặt trăng và tết đoàn viên năm xưa.
Mỗi năm đến tết Trung thu, bọn trẻ con làng tôi lại vui chung một niềm vui trẻ thơ. Đứa nào cũng mong trời tối thật nhanh để cùng chúng bạn chạy theo đám rước đèn. Những ánh sáng từ những chiếc lồng đèn nhỏ xinh lập lòe, nhảy nhót theo bước chạy của đám con nít, rồi nhập lại với nhau tựa như muôn ngàn tinh tú trên trời đến viếng thăm hạ giới. Tiếng trống lẫn, tiếng cười, tiếng nói chuyện quyện với nhau tạo ra không khí của một ngày hội đích thực. Ở trên cao, ông Trăng hiền hòa hình như đang cười với bọn con nít. Ông ung dung soi lối cho đoàn rước đèn. Ánh trăng vàng bàng bạc của ông ôm lấy muôn vật trên trần thế. Ánh sáng ấy không ấm áp như tia nắng ban mai, cũng không nóng bỏng như buổi trưa hè, nhưng lại tươi mát và dễ chịu như dòng suối ngọt.
Trăng hôm nay vẫn sáng, vẫn tròn, vẫn dịu dàng, nhưng Trung thu năm nay không có đám rước đèn và cũng không có không khí tưng bừng của một ngày hội nữa. Những hình ảnh của ký ức nơi làng quê êm đềm nay được thay thế bằng sự xa hoa và nhộn nhịp nơi Sài thành rộng lớn. Dưới cái nhìn của ông Trăng hiền hậu, bóng của những tòa nhà cao tầng chen chút nhau đổ dài xuống mặt đường, không còn chỗ cho ánh trăng vàng nữa. Trong Sài thành tráng lệ này, mọi thứ đều xô bồ và nhộn nhịp. Tiếng động cơ, tiếng còi xe dường như át cả tiếng trống lân từ ký ức vọng về. Đôi chân tôi muốn rời cảnh nhộn nhịp ấy để tìm về gia đình thân yêu và đón cái tết Trung thu trọn vẹn. Cái tết ấy có ông Trăng hiền hậu, có mâm cơm gia đình và có những chiếc bánh Trung thu tròn trĩnh đại diện cho sự đoàn tụ viên mãn. Và cứ như thế, đôi chân của tôi bị thôi thúc chạy thật nhanh về với mái ấm Nhật Hồng – ngôi nhà thứ hai của tôi.
Năm nay, tôi không đón Trung thu cùng ba mẹ và gia đình nhỏ ở quê, nhưng tôi vẫn cảm nhận được không khí của tết đoàn viên nơi đại gia đình Nhật Hồng. Không khí ấm áp của bữa cơm gia đình cùng với các Sơ và các bạn của tôi làm tôi no lòng và vơi đi nỗi nhớ nhà. Cảm ơn đại gia đình Nhật Hồng thân thương./.
Người viết Thu Uyên
CHƯƠNG TRÌNH TẬP HUẤN “CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI NGƯỜI KHUYẾT TẬT”
Trong hai ngày 24/10 – 25/10/2020. Trung tâm Khuyết tật và Phát triển (DRD) và Mạng lưới Phi lợi nhuận Phía Nam (SNPO) đã tổ chức buổi tập huấn với chuyên đề “Công Tác Xã Hội Với Người Khuyết Tật” nhằm mục đích nâng cao kiến thức về bình đẳng và hòa nhập đối với người khuyết tật tại Việt Nam
Khóa tập huấn được tổ chức tại:Trung tâm Bảo trợ Khiếm thị Nhật Hồng do các Chuyên gia Trung tâm Khuyết tật và Phát triển (DRD) và Mạng lưới Phi lợi nhuận Phía Nam (SNPO) giảng dạy cùng với sự tham gia của các Quý Sơ, quý thầy cô và các cộng tác viên của các mái ấm dành cho người khuyết tật trên địa bàn TP.HCM
Khóa tập huấn giúp các học viên có thêm nhiều kiến thức và kỹ năng để đánh giá nhu cầu, lập kế hoạch trợ giúp và huy động nguồn lực cộng đồng vào tiến trình trợ giúp người khuyết tật tại Việt Nam.
Bằng kiến thức chuyên môn và sự nhiệt huyết của trong việc giảng dạy cùng với sự tham gia tích cực của các học viên, khóa tập huấn được tổ chức thành công tốt đẹp. Kết thúc khóa học các học viên được cấp giấy chứng nhận hoàn thành khóa tập huấn từ DRD.
Một số hình ảnh trong buổi tập huấn:
– Trung tâm Khiếm thị Nhật Hồng –
Ai hiểu cho nỗi đau này?
Trong cuộc đời của mỗi người đều có một lựa chọn và cách sống khác nhau. Không thể nói là có một người khác đang làm chủ cuộc đời của ta và không thể nói là ta đang dựa dẩm vào người khác.
Nhưng đâu ai hiểu được nỗi ấy và sự bị chê khen và so sánh giữa người này với người khác.
Nếu đặt trường hợp ấy vào bạn thì bạn có chịu được không?
Trong cuộc sống này chẳng có ai mà hoàn thiện về mọi mặt. Có người giỏi về mặt nầy thì kém về mặt khác, có người giỏi về mặt khác thì kém về mặt này. Vì thế không ai kém hơn ai và cũng không ai giỏi hơn ai. Cho nên bạn đừng bao giờ so sánh giữa hai người với nhau, như thế sẽ gây ra sự ganh ghét và khó chịu lẫn nhau.
Đôi khi con người ganh ghét nhau là do tác động từ người bên ngoài, và cuộc đời của mình thì mình tự làm chủ, chẳng ai mà làm chủ cuộc đời mình. Cho nên đừng bao giờ yếu đuối và không thể tự đứng lên trong đời sống.
Trong cuộc sống đương nhiên phải có nhiều thử thách và sóng gió, nhưng đừng để những điều đó làm cho ta gục ngã, mất ý chí và không làm chủ được cuộc đời. Bạn nên biến chuyển những bão tố đó thành nguồn động lực để giúp chúng ta tự tin và mạnh mẽ hơn trong cuộc sống.
Giả sử như ta được phân công một công việc nào đó. Có thể tính chất của công việc đó là không quan trọng, nhưng nó mang tính chất chung. Nếu vì một lý do nào đó mà ta không thể hoàn thành công việc, ta có thể giải quyết sao cho hợp lý theo ý mình, ví dụ như sắp xếp làm vào một giờ khác hoặc nhờ bạn làm thay. Người khác nhìn vào thì tưởng rằng mình trốn tránh trách nhiệm, nhưng mình đừng nên để ý đến những lời bên ngoài, miễn sao mình không giống như mọi người nói là được. Làm được như vậy thì là thành công.
Khó có ai mà thành công được việc ấy. Bạn có thể bỏ qua một vài lần, nhưng nhiều lần thì phải bộc lộ ra. Có thể mình vẫn bình thường với người đó, không bộc lộ sự tức giận ra bên ngoài, và chỉ mỗi một mình mình biết.
Muốn làm cho một con người vui vẻ và năng động trong cuộc sống, thì cần phải có sự yêu thương và dìu dắt của mọi người xung quanh. Nếu bạn gần gũi, chia sẻ và khuyên lơn một người đang buồn và chán nản, bạn sẽ làm người đó cảm thấy được bình an và yên tâm hơn, yên tâm là còn có một người bên mình và yêu thương mình. Có như thế, người đó sẽ thêm động lực để lấy lại được niềm tin và ổn định tinh thần.
Muốn làm cho người ta vui thì khó nhưng làm tổn thương thì dễ lắm. Vì thế là mình phải cẩn thận trong lời nói cũng như là mọi việc làm. Mọi việc làm đều thể hiện qua những đối xử với nhau và giúp đỡ lẫn nhau.
Con người sinh ra là có quyền sống. Do đó mà mình cần phải tôn trọng lẫn nhau. Nếu không có duyên thì mình không được sống và được sinh ra đâu.
Trái đất thật là rộng và nhiều con người lẫn lộn với nhau. Tại sao mình gặp được người đó là do ý trời sắp đặt, chứ không thể nào mà mình tự có duyên được. Vì vậy, bạn nên tôn trọng những người bạn đã quen, đang quen và sẽ quen. Hãy luôn thực hành sự yêu thương và giúp đỡ nhau khi gặp khó khăn./.
Người viết: Thúy Nhi


