Trong thời đại số hóa ngày nay, việc sử dụng các công cụ AI để tăng cường năng suất làm việc đã trở thành xu hướng không thể thiếu. Tuy nhiên, việc lựa chọn công cụ phù hợp giữa hàng loạt các sản phẩm AI có thể là một thách thức. Hôm nay, mình sẽ chia sẻ đến bạn về NotebookLM, một công cụ mạnh mẽ để truy suất tài liệu. Đồng thời, mình cũng sẽ so sánh công cụ này với ChatGPT để bạn có thể cân nhắc trước khi sử dụng chúng cho các mục đích khác nhau.

 

Sơ lược về NotebookLM

NotebookLM là một công cụ trí tuệ nhân tạo được phát triển bởi Google Labs, với nhiệm vụ hỗ trợ người dùng trong việc ghi chú, nghiên cứu và xử lý tài liệu. Công cụ này sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn để phân tích và hiểu sâu nội dung tài liệu mà bạn cung cấp. Nó đặc biệt hữu ích trong việc tóm tắt nội dung, trích xuất các thông tin liên quan và mở rộng kiến thức về một chủ đề cụ thể.

Những đối tượng có thể hưởng lợi nhiều nhất từ NotebookLM là những người làm công việc nghiên cứu, sinh viên hoặc chuyên gia nội dung cần quản lý khối lượng tài liệu lớn. Với khả năng xử lý mạnh mẽ, NotebookLM giúp người dùng nhanh chóng tổng hợp thông tin và đưa ra các phân tích chi tiết. Nếu bạn là một sinh viên đang làm luận văn hoặc một người viết nội dung cần nghiên cứu tài liệu liên tục, thì NotebookLM chính là công cụ bạn nên thử nghiệm.

 

So sánh NotebookLM và ChatGPT

Khi nhắc đến hai công cụ AI mạnh mẽ này, chúng ta cần xem xét nhiều khía cạnh để đưa ra lựa chọn phù hợp với mục tiêu công việc.

Đầu tiên, về chi phí, NotebookLM hiện đang được cung cấp miễn phí trong giai đoạn thử nghiệm. Điều này mang lại lợi ích lớn cho những người muốn trải nghiệm một công cụ mạnh mẽ mà không cần phải chi trả. Trong khi đó, ChatGPT có phiên bản miễn phí nhưng với những giới hạn nhất định. Nếu bạn muốn sử dụng các tính năng nâng cao, bạn sẽ cần trả phí với mức giá khoảng 500.000đ/tháng.

Về khả năng xử lý thông tin, cả hai công cụ đều có ưu và nhược điểm riêng. ChatGPT có thể truy vấn và cung cấp câu trả lời không chỉ dựa trên tài liệu bạn tải lên mà còn từ các thông tin mà nó đã học được. Tuy nhiên, điều này đôi khi dẫn đến hiện tượng “ảo giác AI”, khi thông tin nghe có vẻ hợp lý nhưng thực tế lại không chính xác. Trong khi đó, NotebookLM chỉ xử lý và đưa ra câu trả lời dựa trên tài liệu mà bạn cung cấp. Điều này giúp đảm bảo tính chính xác cao hơn vì không có dữ liệu bên ngoài nào được thêm vào. Đặc biệt, NotebookLM cho phép bạn kiểm tra nguồn gốc thông tin bằng cách trích dẫn trực tiếp từ tài liệu đã tải lên, một tính năng rất hữu ích để tránh sai sót trong quá trình nghiên cứu.

Về khả năng quản lý dữ liệu, NotebookLM cho phép người dùng tải lên tối đa 50 tài liệu trong một notebook, mỗi tài liệu có thể chứa đến 500.000 từ. Điều này rất phù hợp cho những người cần làm việc với khối lượng lớn tài liệu. Trong khi đó, ChatGPT phiên bản miễn phí có giới hạn về số lượng file đính kèm và thời gian sử dụng tính năng này. Nếu bạn sử dụng phiên bản trả phí của ChatGPT, bạn có thể tải lên tối đa 10 tài liệu, mỗi tài liệu có thể lên đến 512MB. Mặc dù ChatGPT có thể xử lý nhiều loại tài liệu, nhưng khả năng quản lý dữ liệu của NotebookLM vẫn nhỉnh hơn khi xét về số lượng tài liệu và mức độ chi tiết.

Một yếu tố quan trọng nữa là định dạng file hỗ trợ. NotebookLM hiện hỗ trợ các định dạng phổ biến như Google Docs, PDF và có khả năng đọc nội dung từ các trang web. Tuy nhiên, nó vẫn chưa hỗ trợ các file như Microsoft Excel hay Google Sheets. Trong khi đó, ChatGPT có thể làm việc với nhiều định dạng file hơn, bao gồm cả Excel và Google Sheets. Điều này khiến ChatGPT trở thành lựa chọn tốt hơn nếu công việc của bạn chủ yếu liên quan đến số liệu hoặc tính toán.

 

Nên chọn NotebookLM hay ChatGPT?

Câu trả lời cho câu hỏi này thực ra phụ thuộc vào nhu cầu cụ thể của bạn. Nếu bạn cần một công cụ để quản lý dữ liệu từ nhiều nguồn và đảm bảo tính chính xác cao, thì NotebookLM sẽ là lựa chọn lý tưởng. Đặc biệt, NotebookLM hoàn toàn miễn phí và cung cấp các tính năng hỗ trợ nghiên cứu cực kỳ mạnh mẽ, đặc biệt là trong việc kiểm tra nguồn gốc thông tin.

Tuy nhiên, nếu bạn thường xuyên làm việc với số liệu hoặc cần xử lý đa dạng các loại file, đặc biệt là file Excel hoặc Google Sheets, thì ChatGPT sẽ là lựa chọn thích hợp hơn. ChatGPT cũng có khả năng cung cấp thông tin dựa trên nhiều nguồn, giúp bạn tiếp cận thông tin đa chiều và nhanh chóng, đặc biệt hữu ích khi cần giải quyết nhiều tác vụ khác nhau trong công việc.

 

Dù bạn chọn NotebookLM hay ChatGPT, điều quan trọng là bạn hiểu rõ nhu cầu của mình và cách tận dụng sức mạnh của từng công cụ. NotebookLM phù hợp với những người cần tập trung vào nghiên cứu, xử lý tài liệu và tìm kiếm thông tin chính xác. Trong khi đó, ChatGPT sẽ là lựa chọn tuyệt vời cho những người làm việc với dữ liệu đa dạng, đòi hỏi sự linh hoạt và tốc độ. Cuối cùng, không có công cụ nào là hoàn hảo cho tất cả mọi người, nhưng hiểu rõ các tính năng và hạn chế của từng công cụ sẽ giúp bạn đưa ra lựa chọn tốt nhất cho bản thân.

 

(Phạm Minh Trung)

Không ít lần, mình hoặc những người bạn gặp trường hợp khi đã đặt xe nhưng cả tài xế và khách hàng không thể tìm thấy nhau vì nhiều lí do. Việc này đem đến những kết quả không mong muốn, như việc bị trừ phí mà chính sách Grab đang áp dụng, hoặc tệ hơn là tài xế sẽ hủy chuyến xe đó. Bài viết này mình xin dẫn ra một vài lí do cũng như là kinh nghiệm để khắc phục những vấn đề ấy.

 

Xác định địa chỉ không rõ ràng

Tưởng chừng xác định địa chỉ là một vấn đề rất dễ đối với người sáng nhưng lại rất cam go đối với người khiếm thị trong một vài trường hợp. Nếu đặt xe tại những chỗ quen thuộc, mặc định chúng ta sẽ biết địa chỉ chính xác và có thể hướng dẫn tài xế đến nơi nếu các bác tài khó tìm được đường. Tuy nhiên, giả sử bạn đến một nơi không quen thuộc như điểm chờ xe buýt, hay đơn giản là nơi nào đó không có địa chỉ chính xác (kiểu như chung cư có nhiều lô hoặc tòa nhà có nhiều cổng tại nhiều cung đường khác nhau), không ít hành khách và cả tài xế sẽ gặp bối rối nếu không hiểu rõ về địa thế của nơi đó.

Thông thường, mình sẽ cầm gậy dò đường tìm một ai đó để hỏi. Việc cầm theo gậy vừa giúp mình an toàn trong địa hình lạ, vừa gây sự chú ý đến người khác để được hỗ trợ. Nhiều khi, nếu đi không dùng gậy, bản thân người khiếm thị đang đi qua người nào đó mà không để ý, vô tình trượt mất cơ hội hỏi thông tin. Những câu hỏi có thể hỏi là: Địa chỉ chính xác là gì? Gần tòa nhà nào? đối diện địa chỉ nào?  có cái gì nổi bật hay không (kiểu như gần trạm chờ xe buýt, kế bên bệnh viện, đối diện siêu thị)? Nhìn  chung, hỏi được càng nhiều thông tin càng tốt. Còn không, bạn cứ mô tả vấn đề bạn đang gặp phải, nếu xe công nghệ thì hướng dẫn họ tìm thấy mình bằng cách nào. Nếu thấy người trợ giúp sẵn sàng và nhiệt tình, mình có thể đưa điện thoại để họ nói chuyện với tài xế.

Bên cạnh đó, bạn cũng có thể sử dụng tính năng gửi vị trí trên Zalo để tài xế chạy thẳng đến nơi. Thường mình sẽ áp dụng trường hợp này ở khu công nghiệp, khu phức hợp các tòa nhà. Theo kinh nghiệm từ mình và nhiều bạn sáng mắt khác có chia sẻ thì vị trí của Zalo chính xác hơn Facebook, và Zalo cũng cho phép người dùng tìm kiếm qua số điện thoại nên cũng thuận tiện hơn.

 

Địa chỉ rõ ràng nhưng vẫn không tìm được nhau

Trường hợp đúng địa chỉ nhưng vẫn không tìm được nhau có thể vì một vài lí do như: Nơi đó quá đông người lẫn xe công nghệ mà người khiếm thị lại không thấy biển số của tài xế (như cổng trường hay cổng bệnh viện), hoặc một vài trường hợp hi hữu là tài xế không nghĩ người khiếm thị có thể đặt được xe nên bỏ qua mình mà không để ý.

Khi rơi vào trường hợp trên, mình sẽ mô tả một số dấu hiệu để tài xế biết cách tìm mình. Ví dụ, cho tài xế biết về mầu áo, mầu nón, mầu balo. Hoặc đơn giản hơn, nếu không ngại, bạn cũng có thể giơ một tay cao lên và nói với tài xế mình đang giơ tay lên. Đơn giản hơn nữa, bạn cũng có thể nhờ người tìm dùm biển số xe trùng với biển số hiển thị trên ứng dụng, chỉ cần đọc cho người trợ giúp 3 số cuối là được. Tùy vào độ bạo dạn, ngữ cảnh và nỗi sợ của bản thân mà mỗi người sẽ áp dụng các cách khác nhau.

 

Chủ động hay tự lập không còn là vấn đề quá mới mẻ với người khiếm thị chúng ta.  Tuy nhiên, vẫn còn đó những trường hợp “khó đỡ” mà bản thân mỗi người không lường trước được. Hy vọng bài viết sẽ hữu ích với các bạn và mình mong sẽ đọc được các mẹo hay từ những bạn khác để chúng ta có thể học hỏi lẫn nhau và dần làm chủ cuộc sống chính ta.

 

(Phạm minh trung)

Trong thời đại số hóa, AI đã trở thành một công cụ hỗ trợ mạnh mẽ cho rất nhiều lĩnh vực, từ học tập đến công việc. Là một người khiếm thị thường xuyên làm việc với dữ liệu và sáng tạo nội dung, mình nhận thấy việc sử dụng các công cụ AI không chỉ giúp tăng hiệu quả mà còn tạo ra những trải nghiệm mới mẻ và thú vị. Dưới đây là những công cụ AI mà mình đang sử dụng hàng ngày.

 

Gemini – trợ lý thông minh trong tầm tay

Gemini, do Google phát triển, không chỉ là một công cụ AI mạnh mẽ mà còn rất dễ sử dụng. Điều mình yêu thích ở Gemini là khả năng nhanh chóng tìm kiếm thông tin một cách trực tiếp trên điện thoại. Trong khi trước đây mình thường phải dùng Google Assistant để hỏi những điều mình đã biết nhưng không nhớ rõ, giờ đây với Gemini, mình có thể truy xuất nhanh mọi thứ mà không cần phải mò mẫm trong các tài liệu hay nguồn tin. Tất nhiên, việc truy suất thông tin chỉ để dò lại xem mình nhớ thông tin đó đã đúng chưa, chứ không nên tin hoàn toàn tuyệt đối vào tài liệu Gemini cung cấp.

Một điểm cộng nữa là Gemini rất hữu ích khi mình cần mô tả chi tiết hình ảnh. Từ một bức ảnh đơn giản, công cụ này có thể cung cấp các mô tả rõ ràng và dễ hiểu, giúp mình tiết kiệm thời gian.

 

ChatGPT – bạn đồng hành trong sáng tạo

ChatGPT là một trong những công cụ AI phổ biến nhất hiện nay với hơn 100 triệu người dùng. Mình sử dụng ChatGPT trong nhiều tình huống, từ học tiếng Anh đến việc phát triển ý tưởng mới. Khi cần cải thiện văn bản hay cần viết lại một đoạn nội dung nào đó, ChatGPT luôn mang lại những gợi ý rất phong phú. Đặc biệt, khả năng hỗ trợ xử lý dữ liệu trong các tệp lớn khiến công việc của mình trở nên dễ dàng hơn.

Không chỉ dừng lại ở đó, ChatGPT còn giúp mình trong việc tìm kiếm ý tưởng sáng tạo cho các dự án mới. Khi đang bí ý tưởng, chỉ cần nhập một vài từ khóa hay câu lệnh (prompt) hợp lý, ChatGPT sẽ đưa ra hàng loạt đề xuất thú vị.

 

Notebook LM – quản lý và đọc tài liệu hiệu quả

Notebook LM, một sản phẩm khác từ Google, đã trở thành trợ thủ đắc lực cho việc đọc và xử lý thông tin từ nhiều tài liệu cùng lúc. Mình thường sử dụng công cụ này để tìm kiếm thông tin nhanh trong các tập tài liệu dài, nhờ khả năng truy xuất thông tin chính xác và nhanh chóng. Không còn phải lật từng trang hay cuộn xuống từng dòng, Notebook LM giúp mình tiết kiệm thời gian quý báu.

Ngoài ra, công cụ này còn hỗ trợ lưu trữ tài liệu và giúp mình dễ dàng quản lý nội dung khi cần tham khảo lại.

 

TurboScribe – chuyển đổi âm thanh thành văn bản

Đối với công việc phải tiếp xúc với nhiều tệp âm thanh như phỏng vấn hay podcast, TurboScribe là lựa chọn lý tưởng. Với khả năng chuyển đổi âm thanh thành văn bản nhanh chóng, công cụ này giúp mình không phải ghi chép thủ công từng từ một. Điều này cực kỳ hữu ích khi mình phải đối diện với hàng giờ nội dung cần được phân tích.

Đặc biệt, TurboScribe còn có nhiều tính năng liên quan đến việc chuyển đổi qua lại giữa âm thanh và văn bản, cũng như dịch các file sang nhiều thứ tiếng khác nhau rất hiệu quả.

 

Text to Speech – từ văn bản thành âm thanh

Công cụ cuối cùng mình thỉnh thoảng sử dụng là Text to Speech, một công nghệ đã trở nên quen thuộc với người dùng di động. Với khả năng chuyển đổi văn bản thành âm thanh, mình thường nghe các tài liệu dài thay vì phải ngồi đọc từng trang. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn giúp mình tiếp thu kiến thức khi đang di chuyển hoặc làm các công việc khác. Hiện hai công cụ mình đang dùng là Balabolka và ElevenLabs.

Mình cũng đang tìm cách để nhân bản giọng nói (voice cloning) trên ElevenLabs để không cần phải ghi âm mỗi khi cần đọc một cái gì đó. Nếu có cơ hội, mình sẽ chia sẻ đến bạn về tính năng này trong tương lai.

 

Việc sử dụng các công cụ AI đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của mình. Chúng không chỉ giúp mình làm việc hiệu quả hơn mà còn mở ra nhiều cơ hội mới trong việc học tập và sáng tạo. Mình hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp các bạn tìm thấy những công cụ phù hợp để nâng cao hiệu suất công việc và học tập của mình.

 

(Phạm Minh Trung)

Lời mở đầu

Bạn đã bao giờ gặp khó khăn khi cố gắng tìm kiếm prompt (câu lệnh) mẫu hoàn hảo? Có lẽ bạn đã tải hàng trăm câu lệnh từ internet nhưng vẫn không tìm ra cách thực sự hiệu quả. Thực tế là, bạn không cần phải học thuộc lòng từng câu lệnh, mà điều quan trọng nhất là hiểu cách xây dựng tư duy viết prompt.Hãy thử nghĩ rằng, khi giao việc cho một trợ lý AI như ChatGPT hay Gemini, điều gì sẽ giúp bạn tối ưu hóa kết quả? Đó chính là khả năng giao tiếp rõ ràng và mô tả chi tiết yêu cầu. Bạn càng chuẩn bị kỹ càng, kết quả càng sát với mong đợi. Trong bài viết này, mình sẽ chia sẻ đến bạn cách phát triển kỹ năng viết prompt từ nền tảng để có thể áp dụng hiệu quả hơn trong công việc hàng ngày. Đây là kinh nghiệm sau những tham khảo từ một khóa học có tính phí và thời gian dài thử nghiệm với cách viết prompt.

 

Hiểu Rõ Năng Lực Của Trợ Lý AI

Khi bạn giao việc cho một trợ lý AI, trước tiên bạn cần hiểu rõ khả năng của công cụ. Ví dụ như ChatGPT chẳng hạn, có thể giúp bạn tóm tắt nội dung, phân loại văn bản, dịch ngôn ngữ, tạo nội dung mới hoặc thậm chí viết tiếp các đoạn văn bản có sẵn. Bạn có thể giao cho nó nhiều nhiệm vụ, từ việc trả lời câu hỏi, tạo hình ảnh cho đến viết mã lập trình. Điều quan trọng là bạn cần xác định nhiệm vụ cụ thể đúng với công cụ mà bạn chọn để thực hiện.

 

Cấu Trúc Một Prompt Hiệu Quả

Một prompt cơ bản bao gồm hai phần chính: đầu vào (input) và đầu ra (output). Đầu vào là tất cả những thông tin mà bạn cung cấp để AI xử lý, còn đầu ra là những gì bạn muốn nhận lại từ hệ thống. Mặc dù nghe có vẻ đơn giản, nhưng chìa khóa nằm ở việc làm rõ chi tiết từng phần.

Đầu tiên là đầu vào.

Nhiệm vụ: Bạn muốn AI thực hiện gì? Ví dụ, viết, dịch hay tóm tắt nội dung.

Dữ liệu cần xử lý: Bạn nên cung cấp các tài liệu hay thông tin cần thiết cho AI để nó có thể đưa ra câu trả lời chính xác. Ví dụ: dịch đoạn văn sau sang tiếng Việt thì đoạn văn cần dịch trong trường hợp này là dữ liệu. Nếu có thể, bạn nên cung cấp ví dụ mẫu để AI hiểu rõ hơn về mong đợi của bạn. Ví dụ mẫu rất thích hợp với nhiệm vụ viết khi tải lên một file đính kèm.

Bối cảnh: AI không biết bạn là ai, công ty bạn hoạt động trong lĩnh vực gì hay dự án của bạn yêu cầu gì. Vì vậy, bạn cần cung cấp thêm thông tin về bối cảnh công việc, vai trò của mình hoặc chi tiết về dữ liệu đính kèm. Nếu lặp đi lặp lại phần này, bạn cũng có thể tinh chỉnh GPT theo hướng dấn bên dưới.

Tiếp đến là tiêu chuẩn đầu ra.

Định dạng: Định dạng mà bạn muốn trả về là gì? Bài viết đăng trên website hay tải xuống một file excel/word… Trình bày câu trả lời dưới dạng danh sách hay bảng biểu?

Phong cách phản hồi: Bạn cần bài viết có giọng văn hài hước hay chuyên nghiệp? Giới hạn từ là bao nhiêu? Ngắn gọn hay đầy đủ ý?…

 

Tùy Chỉnh ChatGPT Cho Cá Nhân Hóa Cao Hơn

Một tính năng thú vị của ChatGPT mà có thể bạn chưa biết là “Customize ChatGPT” (Tùy chỉnh ChatGPT). Tính năng này giúp AI hiểu rõ hơn về bạn, công việc của bạn, và phong cách làm việc của bạn. Điều này giúp AI đưa ra câu trả lời phù hợp và cá nhân hóa hơn.

Để làm điều này, bạn nhấn tìm và kích hoạt vào nút user, chọn vào Customize ChatGPT (tinh chỉnh ChatGPT). Ô đầu tiên thì bạn điền nghề nghiệp, sở thích, và mục tiêu công việc. Ô thứ hai thì bạn điền cách mà bạn muốn GPT phản hồi: Chuyên nghiệp, ngắn gọn, hài hước, xúc tích, rõ ràng,…

 

Ví dụ mẫu

Dưới đây là một prompt tương đối đầy đủ các yếu tố để bạn có thể tham khảo:

Viết một kịch bản video Tiktok với thời lượng 150 giây về những phương pháp tự học tiếng Anh dành cho người mới bắt đầu ở độ tuổi 18-30. Kịch bản cần có giọng văn gần gũi, khuyến khích, và tự tin. Trong kịch bản, hãy bao gồm các phần sau: (thêm dữ liệu của bạn nếu bạn có những ý tưởng hay).

 

Lời kết

Việc viết prompt không hề khó như bạn nghĩ, nhưng nó đòi hỏi sự luyện tập và tư duy chiến lược. Bạn không cần nhớ từng câu lệnh, chỉ cần nắm được nguyên tắc cơ bản để có thể tạo prompt một cách linh hoạt. Hãy coi AI như một trợ lí mới, bạn càng hướng dẫn chi tiết, nó càng hiểu và giúp bạn hoàn thành tốt nhiệm vụ. Thay vì tải về hay học thuộc hàng loạt câu lệnh từ mạng, bạn hãy tập trung vào việc phát triển khả năng giao tiếp với AI. Với mỗi nhiệm vụ mới, hãy thử thách bản thân trong việc mô tả yêu cầu một cách rõ ràng và chi tiết nhất có thể.

(Phạm Minh Trung)