Đối với mã captcha hiển thị chữ trong ảnh, ta có thể dùng add-on CloudVision của NVDA để truy suất như bài viết trước mình đã giới thiệu. Trong bài viết này, mình sẽ chia sẻ đến bạn những mẹo nhỏ cũng như kinh nghiệm của mình về cách có thể vượt qua một số các loại captcha thông thường khác nhé.

1. Captcha bằng âm thanh
Thông thường, các trang web sẽ yêu cầu bạn xác thực bằng hình ảnh. Tuy nhiên, bạn có thể chọn xác thực bằng âm thanh bằng cách chọn vào tùy chọn đó. Bởi sự khác nhau về giao diện trang web nên tùy chọn này cũng được bố trí khác nhau, có thể theo dạng nút (button) hay bằng liên kết (link).
Với đa số trường hợp, bạn sẽ nhập lại những gì bạn nghe vào ô edit. Nhấn nút control để nghe lại, nếu không nghe được thì nhấn vào “get a new challenge” để lấy lại captcha mới. Với kinh nghiệm của mình, bạn chỉ cần nhập đúng khoảng 50% đến 70% số từ bạn đã nghe thấy là sẽ qua.
Bên cạnh đó, mình có gặp một trường hợp xác thực âm thanh bằng Microsoft rất thú vị. Với captcha hình ảnh, người sáng mắt sẽ chọn một bức hình giống với hình mẫu. Với captcha âm thanh, họ sẽ cho mình nghe năm âm thanh và nói mình chọn cái nào có tiếng “nước” chẳng hạn. Rất dễ và cũng rất thuận tiện.

2. Captcha bằng hình ảnh
Với loại captcha hình ảnh “chọn các ảnh là một đồ vật hay con vật”, mình thường sử dụng Be my eyes để nhờ các bạn tình nguyện viên trợ giúp. Theo đó, mình sẽ hướng camera vào màn hình, di chuyển mũi tên để các bạn tình nguyện viên thấy và nói mình enter vào những bức ảnh hợp lệ. Tất nhiên, đây là trường hợp mà website đó không có tùy chọn xác thực bằng âm thanh (như web zalo).
Loại captcha cuối cùng là kéo ảnh cho khớp với vị trí. Hiện tại, kiểu captcha này thường áp dụng với các ứng dụng hoặc trang web có liên quan đến tài sản (sàn thương mại điện tử, sàn giao dịch). Với loại này mình thường nhờ người sáng mắt trực tiếp giúp mình thực hiện, hoặc nếu quen ai biết sử dụng các phần mềm điều khiển từ xa, bạn cũng có thể nhờ họ trợ giúp.

Captcha vẫn là cái gì đó rất thử thách với cộng đồng khiếm thị. Tuy nhiên, hy vọng với những chia sẻ từ mình sẽ phần nào hữu ích với các bạn.

Phạm Minh Trung

Khi đăng kí hoặc  cần tra cứu thứ gì đó
trên internet, chắc hẳn những người khiếm thị
chúng ta rất e ngại với bước xác thực bằng
mã captcha. Về mặt bảo mật, đây là hình thức
nhằm kiểm tra xác thực được sử dụng
để phân biệt giữa người và máy tính. Nó
được thiết kế để ngăn chặn
các hoạt động tự động như spam, tấn
công DDoS và vi phạm bảo mật trực tuyến khác.

Có nhiều phương thức
captcha khác nhau: Lựa chọn hình ảnh, chọn hoặc
điền đoạn âm thanh, điền mã xác nhận có
sẵn.

Việc vượt qua
bước xác thực này rất dễ với người
sáng mắt, nhưng với những người khiếm
thị thì quả là một thử thách. Nếu trang web
đó có xác thực bằng âm thanh thì rất tốt. Chúng ta
có thể điền hoặc lựa chọn âm thanh phù hợp
với yêu cầu là hoàn thành. Tuy nhiên, một số trang web
(ví dụ như trang web tra cứu mã số thuế cá nhân từ
chính phủ) lại yêu cầu điền mã xác nhận.
Theo nguyên tắc thông thường, mã này sẽ có sự thay
đổi sau 60 giây. Bài viết này xin giới thiệu
đến bạn đọc một add-on rất hữu
ích dùng trong NVDA để hiển thị mã.

Bài viết được
thực hiện trên Windows 11 pro, 64 bit, NVDA 23.2 và các thông báo bằng
tiếng Anh.

Tải về và cài đặt

Bạn đọc có thể
tải CloudVision tại đây:

https://nvda-addons.org/addon.php?id=261

Khi trang web mở ra, bạn
di chuyển và click vào “CloudVision 3.1.0.1 (stable) link”. Phiên bản
sẽ có sự thay đổi, nhưng nhìn chung bạn cứ
tải về cái nào có cấu trúc tên như ở trên là
được, phần số là có sự thay đổi
trong phiên bản thôi.

Sau khi tải về, tiến
hành cài như một add-on thông thường, chọn “yes” ở
các bước và khởi động lại NVDA.

Để thuận tiện
cho việc sử dụng, bạn có thể cài đặt
âm thanh khi add-on đang quét mã bằng cách vào NVDA  menu, mũi tên xuống đến
Preferences, mũi tên phải đến Settings, mũi tên lên
và nhấn enter tại Cloud Vision settings. Tại đây bạn
tab và chọn vào mục Play sound during recognition.

Tiến hành nhận diện mã

Một số trang web khi bạn
đã nhập hết thông tin thì mới hiện mã xác nhận,
nhưng cũng có một số trang web xuất hiện mã
xác nhận luôn. Đây là một lưu ý từ kinh nghiệm
cá nhân của mình để các bạn không gặp bị
lúng túng.

Để tiến hành hiển
thị mã cho người dùng khiếm thị, bạn bấm
chữ g để di chuyển đến “captcha  graphic” hoặc đại loại
là “graphic”, sau đó bấm nhanh hai lần tổ hợp phím
ctrl+insert+i. Nếu đã cài đặt âm thanh ở bước
trên, bạn sẽ nghe âm thanh trong khi add-on đang quét và phân
tích mã, nếu không cài đặt bước trên, bạn sẽ
nghe NVDA đọc analyze. Quá trình này sẽ mất khoảng
5-10 giây, tùy vào mạng và độ khó của hình ảnh.

Sau khi NVDA báo hoàn thành, bạn
sẽ bấm ctrl+home về đầu để đọc
và copy, khi đọc xong thì nhấn esc để trở lại
trang yêu cầu nhập mã.

Thông thường, mã sẽ
không có dấu khoảng trắng và chỉ được
hiển thị ở dòng đầu tiên. Nếu kết quả
trả về có dấu khoảng trắng thì bạn cứ
copy rồi bỏ dấu khoảng trắng khi nhập nhé.

Lưu ý

mã của trang web có thể
đã thay đổi khi bạn nhập xong, nên bạn cố
gắng làm nhanh và thuần thục nhé. Bên cạnh đó, một
số lần nhận diện cũng không đúng, cái này
mình không biết nguyên nhân, nhưng có thể là do độ
mờ của mã hay do mạng. Tuy nhiên, số lần nhận
dạng không thành công rất thấp, với mình là khoảng
1/5 lần. Do đó, bạn cứ yên tâm sử dụng nhé.

Hy vọng add-on này sẽ hữu
ích với các bạn.

(Phạm Minh Trung)