Hành trình thắp sáng tri thức của cậu bé mù Trần Trung Đức

(GLO)- Lớn lên với đôi mắt không nhìn thấy ánh sáng, nhưng bằng nghị lực và niềm tin, em Trần Trung Đức (SN 2007, thôn Mơ Nang 2, xã Ia Pa, tỉnh Gia Lai) từng bước chinh phục tri thức. Đầu tháng 11-2025, Đức đoạt giải nhì Hội thi Tin học toàn quốc dành cho người mù lần thứ III.

 

Cậu bé Trần Trung Đức là con thứ 2 trong gia đình thuộc diện hộ nghèo có 4 anh chị em. Những tháng ngày đầu đời, em hoàn toàn khỏe mạnh. Tuy nhiên, đến tháng thứ năm, cha mẹ nhận thấy ánh mắt của Đức không còn bám theo đồ vật như trước. Khi được 8 tháng tuổi, em không còn hướng mắt về phía mẹ, dấu hiệu cho thấy thị lực đang suy giảm nhanh chóng.

 

Năm 2008, gia đình đưa em đến khám tại Bệnh viện Mắt TP. Hồ Chí Minh. Tại đây, bác sĩ kết luận Đức mắc bệnh tế nguyên bào giác mạc là căn bệnh hiếm gặp và nguy hiểm. Em buộc phải phẫu thuật cắt bỏ mắt trái ngay lập tức, đồng thời được cảnh báo rằng mắt phải sẽ không giữ được quá 3 tháng.

unnamed.jpg
Em Trần Trung Đức luôn giữ nụ cười lạc quan dù phải trải qua nhiều khó khăn vì không còn đôi mắt. Ảnh: NVCC

Năm 2009, bệnh của Đức trở nặng, mắt phải sưng to và gây đau dữ dội. Em được gia đình đưa trở lại Bệnh viện Mắt TP. Hồ Chí Minh để phẫu thuật loại bỏ con mắt còn lại. Sau ca mổ, Đức được chuyển sang Bệnh viện Ung bướu TP. Hồ Chí Minh để hóa và xạ trị. Trong suốt một năm, em trải qua 6 toa hóa chất và 9 đợt xạ trị. Tóc rụng sạch, cơ thể gầy yếu, nhưng với sự chăm sóc kiên trì của gia đình, Đức dần hồi phục.

 

Chị Trần Thị Hoàn (SN 1985, mẹ của Đức) nhớ lại: “Khi bác sĩ nói con của mình sẽ mù hoàn toàn, tôi gần như quỵ xuống. Những ngày con vào thuốc là quãng thời gian đáng sợ nhất. Con đau đớn, xanh xao, khóc không ra tiếng, nhưng chưa từng than trách. Mỗi lần nhìn con gượng dậy, tôi lại thấy mình phải kiên cường hơn. Gia đình kiệt quệ cả về tiền bạc lẫn tinh thần, nhưng tôi tự nhủ phải cố gắng đến cùng để giữ lại mạng sống cho con, vì không có điều gì quý giá hơn sinh mạng của con”.

Từ năm 2010, khi căn bệnh đã được kiểm soát, Đức bắt đầu thích nghi với cuộc sống trong bóng tối. Gia đình dạy em cảm nhận thế giới bằng đôi tai và đôi tay, từng bước tập vận động và giao tiếp.

 

Năm 2016, sau thời gian dài điều trị tại bệnh viện, Đức được đến lớp khi tròn 9 tuổi và theo học tại Trung tâm Bảo trợ Khiếm thị Nhật Hồng (số 16A, đường số 7, phường Tam Bình, TP. Hồ Chí Minh). Nhờ sự chăm sóc và dạy dỗ tận tình của các Sơ, em được rèn luyện kỹ năng tự phục vụ như: quét dọn, rửa chén, giặt quần áo, phân biệt đồ vật, định hướng di chuyển và đi xe buýt. Bên cạnh đó, em còn được phát triển các năng khiếu như âm nhạc, viết văn và đặc biệt là làm quen với tin học dành cho người khiếm thị.

em-tran-trung-duc-luyen-ky-nang-su-dung-may-tinh-bang-cac-phan-mem-ho-tro-nguoi-khiem-thi-anh-nvcc.jpg
Em Trần Trung Đức luyện kỹ năng sử dụng máy tính bằng các phần mềm hỗ trợ người khiếm thị. Ảnh: NVCC
 

Khi lên lớp 3, ở tuổi 12 (năm 2019), Đức nhận học bổng toàn phần tại Trường Trung-Tiểu học Việt Anh 2 (TP. Hồ Chí Minh). Từ đây mở ra một bước ngoặt quan trọng trong hành trình học tập và nuôi dưỡng ước mơ của em. Dù không còn đôi mắt nhưng em vẫn được tạo điều kiện học đầy đủ chương trình theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời tham gia các lớp STEM, thí nghiệm khoa học và các tiết học tăng cường.

 

Sơ Nguyễn Thị Quỳnh Giao-Giám đốc Trung tâm Bảo trợ Khiếm thị Nhật Hồng-chia sẻ: “Đức là một cậu bé rất giàu nghị lực. Em luôn cố gắng làm tốt hơn chính mình ngày hôm qua. Từ việc quét nhà, gấp quần áo đến học tin học, Đức đều kiên trì đến mức khiến chúng tôi rất xúc động. Tôi tin rằng chính nghị lực ấy đã giúp em mở ra những cánh cửa tri thức dù không còn đôi mắt như người bình thường”.

Từ năm 2020 đến 2024, Đức luôn tích cực trong các hoạt động tại trường và Trung tâm Bảo trợ Khiếm thị Nhật Hồng. Bên cạnh đó, em thường xuyên tham dự các chương trình học thuật, rèn luyện kỹ năng của trung tâm, góp phần nuôi dưỡng sự tự tin và ước mơ học tập.

 

Năm 2024, Đức tham gia cuộc thi The Voice nội bộ của trường và lọt vào tốp 17 thí sinh. Cũng trong năm này, em dự Kỳ thi Tin học do Hội Người mù tỉnh Gia Lai tổ chức và giành giải Khuyến khích cấp tỉnh. Thành tích này giúp Đức được chọn đại diện tỉnh Gia Lai tham dự Hội thi Tin học toàn quốc dành cho người mù lần thứ III-2025, do Hội Người mù Việt Nam tổ chức tại Hà Nội. Sau các vòng thi, ngày 19-11 vừa qua, em Trần Trung Đức xuất sắc giành giải nhì toàn quốc tại cuộc thi này.

em-tran-trung-duc-bia-trai-dat-giai-nhi-toan-quoc-tai-hoi-thi-tin-hoc-danh-cho-nguoi-mu-lan-thu-iii-to-chuc-vao-thang-11-2025-tai-ha-noi-anh-nvcc.jpg
Em Trần Trung Đức (bìa trái) đạt giải nhì toàn quốc tại Hội thi Tin học dành cho người mù lần thứ III, tổ chức vào tháng 11-2025 tại Hà Nội. Ảnh: NVCC
 

Hiện tại, ngoài việc học, Đức còn làm tiếp thị SEO cho công ty Phạm Gia (số 49/34, đường Số 51, phường Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh) để kiếm thêm thu nhập, tự trang trải một phần sinh hoạt phí. Cha mẹ em vất vả nhiều năm đi mua phân bò để bán, nuôi 4 đứa con ăn học. Dù hoàn cảnh khó khăn nhưng Đức luôn tự nhủ phải cố gắng nhiều hơn để không trở thành gánh nặng cho gia đình.

 

Em Đức tâm sự: “Em sẽ cố gắng học tập thật chăm chỉ, tiếp thu công nghệ để tạo ra các ứng dụng phục vụ cho người khiếm thị. Em tin rằng những trải nghiệm và nỗ lực của mình sẽ giúp em hiểu họ cần gì và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người cùng cảnh ngộ”.

 

Ông Nguyễn Hùng Thanh-Chủ tịch Hội Người mù tỉnh Gia Lai-nhận định: “Đức có tư duy tốt và tiếp cận công nghệ nhanh. Em tự học nhiều phần mềm hỗ trợ người khiếm thị, biết khai thác dữ liệu và thao tác máy tính thành thạo. Hội Người mù tỉnh kỳ vọng Đức sẽ tiếp tục phát triển nhờ các hướng dẫn và hỗ trợ về công nghệ, tin học dành cho người khiếm thị. Từ một đứa trẻ từng trải qua phẫu thuật và hóa trị, Đức trưởng thành với nghị lực phi thường, vượt qua mọi thử thách và là nguồn cảm hứng cho nhiều người cùng cảnh ngộ. Ánh sáng đối với em không đến từ đôi mắt, mà từ tình yêu thương và ý chí kiên cường”.

Nguồn: baogialai.com.vn

Tiếng Vọng Từ Trái Tim

Năm nay, ngày Nhà giáo Việt Nam 20 tháng 11 của tôi đã trở nên thật sự đặc biệt và sâu sắc hơn bao giờ hết. Tôi may mắn được tham dự lễ kỷ niệm tại một nơi mà mỗi góc tường, mỗi hơi thở đều thấm đẫm tình yêu thương và nghị lực phi thường: Trung tâm Bảo trợ Khiếm thị Nhật Hồng. Đó không chỉ là một ngôi trường, mà là một thánh đường của sự kiên cường, nơi những tâm hồn trong trẻo đang học cách thắp sáng thế giới bằng chính trái tim mình.

 

Không gian lễ đài không hề có sự xa hoa, nhưng lại rộn ràng bởi niềm vui chân thật. Khi những em nhỏ khiếm thị cất tiếng hát, tôi như bị hút vào một dòng chảy cảm xúc không thể cưỡng lại. Giọng hát của các em, dù có đôi chút ngập ngừng, lại trong veo như suối nguồn, mang theo một thứ âm hưởng thuần khiết mà người trưởng thành đôi khi đánh mất. Bài hát đầu tiên vang lên, làm trái tim tôi nao nao nhớ về những ngày còn cắp sách đến trường. Tôi nhớ lại những mùa khai giảng, những tiếng trống trường rộn rã, và cả những ánh mắt thầy cô trìu mến nhìn học trò.

 

Nhưng điều khiến tôi thực sự xúc động đến nghẹn lời chính là những ca khúc do chính các em tự sáng tác để dâng tặng quý dì , quý thầy cô  đang chăm sóc mình. Lời ca mộc mạc, chân thành ấy không cần đến sự trau chuốt hoa mỹ, mà trực tiếp chạm đến tầng sâu nhất của tâm hồn. “Dù mắt không thấy đường đi, nhưng lòng luôn thấy ơn thầy cô dẫn lối.” – một câu hát như thế thôi cũng đủ sức mạnh đánh tan mọi ưu phiền, khiến tôi nhận ra rằng, lòng biết ơn không phụ thuộc vào thị giác, mà là sự rung cảm sâu thẳm từ bên trong.

 

Trong những khoảnh khắc lắng đọng, tôi được chiêm ngưỡng thành quả học tập của các em qua những trang báo tường tự làm. Điều làm tôi ấn tượng nhất, khắc sâu vào ký ức, chính là việc các em đã dùng chữ nổi Braille để trang trí, để viết những bài thơ, những cảm nhận về lòng biết ơn. Tôi đã thận trọng đưa tay chạm nhẹ lên những dòng chữ nổi được dán cẩn thận trên giấy màu. Từng chấm nổi, từng gờ nổi ấy, dù tôi không thể cảm nhận trọn vẹn ý nghĩa bằng mắt, nhưng tôi cảm nhận được mồ hôi, tâm huyết và sự nỗ lực vượt qua giới hạn. Mỗi từ ngữ được tạo ra bằng xúc giác ấy chứa đựng một niềm tự hào thầm lặng về công ơn của người thầy, người cô đã dạy các em cách “nhìn” bằng trái tim.

Nhìn các em, tôi vừa thương cảm cho những khó khăn vô hình mà các em phải đối mặt, nhưng đồng thời lại dâng lên một niềm yêu thương và trân trọng vô bờ bến. Dù không nhìn thấy ánh sáng mặt trời, các em vẫn biết cách tự tạo ra ánh sáng cho riêng mình và lan tỏa nó. Những bài cảm nhận ấy như những lời tự sự chân thật nhất, kể về niềm hạnh phúc khi được dạy dỗ, về sự che chở của mái trường Nhật Hồng.

 

Rời khỏi Trung tâm Bảo trợ Khiếm thị Nhật Hồng, lòng tôi ngập tràn những cảm xúc đan xen: sự bồi hồi xao xuyến khi hồi tưởng về mái trường xưa, niềm hạnh phúc giản dị khi thấy được giá trị thực sự của sự sẻ chia tại mái trường hiện tại này. Lễ kỷ niệm ngày Nhà giáo không chỉ là dịp tri ân người thầy, mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm của xã hội đối với những mầm sống đặc biệt này.

 

Tôi ra về với một nhận thức sâu sắc hơn: Sự nhìn thấy không nằm ở đôi mắt, mà nằm ở trái tim biết sẻ chia và yêu thương. Những giai điệu và những dòng chữ Braille hôm nay sẽ mãi là ngọn lửa sưởi ấm tâm hồn tôi, nhắc nhở tôi rằng, lòng biết ơn cần được thể hiện bằng hành động, và rằng, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, tình người vẫn luôn là ánh sáng rực rỡ nhất. Tôi hứa sẽ luôn giữ gìn và lan tỏa tình yêu thương này, để những tiếng hát trong trẻo từ Nhật Hồng có thể vang vọng xa hơn nữa.

Dương Thị Thái

KỶ NIỆM NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM 20/11/2025 TẠI TRUNG TÂM BẢO TRỢ KHIẾM THỊ NHẬT HỒNG

Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 hằng năm luôn là một cột mốc quan trọng trong đời sống giáo dục, nhưng tại Trung Tâm Bảo trợ Khiếm thị Nhật Hồng, ngày lễ này mang một ý nghĩa đặc biệt sâu sắc. Không chỉ là dịp tri ân những người làm công tác giảng dạy, 20/11 còn là khoảnh khắc để nhìn lại hành trình bền bỉ của đội ngũ Quý Dì và các thầy cô – những người đã chọn lặng lẽ đứng phía sau để nâng đỡ tương lai cho các em học sinh khiếm thị.

Hành trình của những người gieo ánh sáng

Trong suốt nhiều năm hoạt động, Nhật Hồng đã trở thành một trong những điểm tựa quan trọng cho trẻ khiếm thị tại TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận. Tại đây, Quý Dì và các thầy cô không chỉ đảm nhiệm vai trò truyền đạt kiến thức mà còn là người đồng hành, người hướng dẫn các em trong từng bước hòa nhập với cộng đồng.

Nhiều giáo viên đã gắn bó với trung tâm hàng chục năm, lặng lẽ thực hiện những công việc đòi hỏi sự kiên trì và tinh tế: từ dạy chữ nổi, biên soạn sách chữ nổi, sản xuất mô hình học cụ, đến hướng dẫn kỹ năng sống và hỗ trợ học tập chuyên biệt. Những nỗ lực ấy đã góp phần quan trọng giúp trẻ khiếm thị tiếp cận tri thức một cách toàn diện và tự tin hơn trên hành trình trưởng thành.

ảnh tập thể Quý Dì, giáo viên và công nhân viên Nhật Hồng

Những hoạt động tri ân ý nghĩa nhân dịp 20/11

Hòa chung không khí của cả nước, năm nay Trung Tâm Bảo trợ Khiếm thị Nhật Hồng tổ chức nhiều hoạt động thiết thực nhằm tôn vinh Quý Dì đồng hành và đội ngũ giáo viên. Các em học sinh gửi tặng những tấm thiệp chữ nổi tự tay làm, những bài hát, những lời chúc mộc mạc nhưng chứa chan tình cảm. Những khoảnh khắc giản dị ấy càng khẳng định mối dây gắn kết đẹp đẽ giữa người dạy và người học trong môi trường giáo dục đặc biệt.

Những tấm thiệp tri ân của các em học sinh khiếm thị tự làm để tặng đến quý thầy cô và quý Dì

Bên cạnh đó, trung tâm cũng gửi lời cảm ơn đến các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân đã đồng hành cùng Nhật Hồng trong năm qua. Sự hỗ trợ về tài chính, học cụ, công nghệ và các dự án hợp tác góp phần nâng cao chất lượng chương trình giáo dục cho học sinh khiếm thị.

Tiết mục văn nghệ múa rồi chân của các em lớp mần non
Tiết mục tốp ca của các em cấp 2 Nhật Hồng

Tri ân và kỳ vọng

Nhân ngày 20/11/2025, Trung Tâm Bảo trợ Khiếm thị Nhật Hồng trân trọng gửi lời tri ân sâu sắc đến tất cả quý Dì và quý thầy cô, nhân viên, cộng tác viên và những người đã âm thầm cống hiến cho sự nghiệp giáo dục đặc biệt.
Trung tâm cũng bày tỏ lòng biết ơn đến những mạnh thường quân, đối tác và người bạn đã luôn đồng hành, giúp Nhật Hồng có thêm nguồn lực để mở rộng các chương trình hỗ trợ cho các em học sinh.

Trong thời gian tới, Nhật Hồng kỳ vọng tiếp tục nhận được sự chung tay của cộng đồng để mang đến nhiều cơ hội học tập hơn nữa cho trẻ khiếm thị – những em nhỏ luôn nỗ lực vươn lên, dù con đường học tập của các em có nhiều thử thách hơn người bình thường.

Ảnh toàn thể học sinh Nhật Hồng

Ánh Sáng Yêu Thương

Dù không nhìn thấy thế giới bằng đôi mắt, các em vẫn luôn vươn lên, hướng về phía trước, về nơi có ánh sáng của ước mơ và hoài bão. Khát khao ấy mãnh liệt đến nỗi, tôi tin rằng không gì có thể dập tắt được ngọn lửa yêu mến cuộc sống trong trái tim các em.

Năm nay, tại Trung tâm Bảo trợ Khiếm thị Nhật Hồng tôi chứng kiến một mùa Trung thu ấm áp đến lạ kỳ. Quý dì, quý thầy cô đã dày công chuẩn bị, mang đến cho các em một đêm hội trăng rằm tràn ngập niềm vui và tiếng cười. Không gian Trung tâm ngập tràn sắc màu, từ những chiếc đèn lồng lung linh đủ hình dáng đến những bài hát sôi động. Các em nhỏ, dù có thể thiếu đi ánh sáng đôi mắt, nhưng tâm hồn và tinh thần thì rạng ngời hơn bao giờ hết.

 

                                               Một em khiếm thị háo hức chạm vào chiếc đèn trung thu

Tôi đặc biệt ấn tượng với cách các em tham gia vào từng hoạt động. Từ trò chơi “Nghe giai điệu đoán tên bài hát”, “Rung chuông vàng” đến “Đi tìm ông trăng”, tất cả đều được các em đón nhận với sự hào hứng và say mê tột độ.

                             Các bạn khiếm thị hào hứng với trò chơi “Rung Chuông Vàng”

Tiếng cười giòn tan, tiếng vỗ tay reo hò vang vọng cả không gian. Khi câu chuyện về chú Cuội, chị Hằng được kể, tôi thấy ánh mắt các em như sáng lên, dõi theo từng lời kể, như đang sống trong thế giới cổ tích diệu kỳ ấy.

Không dừng lại ở đó, các em còn tự tin thể hiện bản thân qua các màn múa lân đầy uyển chuyển, đóng vai chú Cuội, chị Hằng với nét diễn ngây ngô, đáng yêu. Thật xúc động khi nhìn thấy sự nỗ lực và khát khao cháy bỏng trong mỗi ánh mắt, mỗi cử chỉ của các em. Dù không nhìn thấy thế giới bằng đôi mắt, các em vẫn luôn vươn lên, hướng về phía trước, về nơi có ánh sáng của ước mơ và hoài bão. Khát khao ấy mãnh liệt đến nỗi, tôi tin rằng không gì có thể dập tắt được ngọn lửa yêu mến cuộc sống trong trái tim các em.

                                      Các bạn khiếm thị phấn khởi múa Lân quanh sân cỏ

Đêm Trung thu càng thêm phần huyền ảo khi các em cùng nhau rước đèn. Trên tay mỗi em là một chiếc đèn lồng lấp lánh, tựa như mỗi em là một ngôi sao nhỏ mang trong mình những sắc màu riêng biệt. Nhưng tất cả các em đều có chung một điểm sáng rực rỡ: nghị lực và ý chí phi thường. Các em vươn lên như những mầm xanh, ngày càng tươi tốt và rạng rỡ, dù ở mọi hoàn cảnh.

Điều khiến tôi thực sự kinh ngạc là cách các em cảm nhận và tạo ra âm nhạc. Các em không nhìn thấy ánh sáng, nhưng cảm nhận thế giới qua xúc giác, vị giác, khướu giác và thính giác. Và bằng chính những giác quan ấy, các em đã tạo nên những bản nhạc, những âm thanh thật tuyệt diệu từ những đạo cụ múa lân tự chế. Từng âm thanh ấy vang lên không chỉ như tiếng nhạc, mà như tiếng lòng, tiếng mơ ước bay cao của những tâm hồn mạnh mẽ, khát khao sống và cống hiến.

Tất cả những khoảnh khắc ấy hòa quyện vào không khí ấm áp của ngày hội đoàn viên, đã vẽ nên một bức tranh Trung thu đầy ý nghĩa và cảm động tại Trung tâm Bảo trợ Khiếm thị Nhật Hồng. Đó không chỉ là một đêm hội vui chơi, mà còn là minh chứng sống động cho sức mạnh của tinh thần con người, cho khả năng vươn lên phi thường và cho tình yêu thương lan tỏa, sưởi ấm mọi tâm hồn, mọi hoàn cảnh. Mùa Trung thu này, các em đã nhận được nhiều hơn cả những món quà vật chất, đó là tình yêu thương, là sự sẻ chia, và là niềm tin mãnh liệt vào tương lai tươi sáng.

Dương Thị Thái